ABA

ABA hakkında doğru yaklaşım, tek bir belirtiye göre karar vermek yerine çocuğun yaşı, gelişim öyküsü, günlük yaşamı, okul ortamı ve gözlenen güçlüklerin sürekliliğini birlikte değerlendirmektir. Bu sayfa aileler için bilgilendirme amacı taşır; tanı veya kişiye özel tedavi önerisi değildir.

ABA nedir?

ABA (Uygulamalı Davranış Analizi), davranışların çevresel koşullarla ilişkisini sistematik olarak inceleyen ve öğretim hedeflerini gözlenebilir, ölçülebilir davranışlar üzerinden planlayan bir yaklaşımdır.

Hangi durumlar dikkat çekebilir?

• Yeni bir becerinin küçük basamaklara ayrılarak öğretilmesine ihtiyaç
• İletişim, öz bakım, oyun veya günlük yaşam becerilerinde yapılandırılmış öğretim gereksinimi
• Davranışın hangi koşullarda arttığını veya azaldığını anlamaya ihtiyaç
• İlerlemenin düzenli veriyle takip edilmesinin yararlı olacağı durumlar

Bu işaretlerden bir veya birkaçının görülmesi tek başına bir tanı anlamına gelmez. Önemli olan belirtilerin ne kadar süredir devam ettiği, farklı ortamlarda görülüp görülmediği ve günlük işlevleri ne ölçüde etkilediğidir.

Aileler evde ne yapabilir?

Ev uygulamaları profesyonel planın yerine geçmez. Aileler günlük rutinlerde belirlenen hedefleri tutarlı biçimde destekleyebilir ve işe yarayan stratejiler hakkında ekiple bilgi paylaşabilir.

Destek nasıl planlanır?

Hedefler kişiye özel, işlevsel ve etik olmalı; kişinin iletişim biçimi, duyusal ihtiyaçları ve yaşam kalitesi göz önünde bulundurulmalıdır. Tek bir yöntem her çocuk için aynı şekilde uygulanmamalıdır.

Ne zaman profesyonel değerlendirme düşünülmeli?

Bir program düşünülüyorsa uygulayıcının eğitimi, hedeflerin nasıl belirlendiği, veri takibi ve aileyle nasıl iş birliği kurulduğu açıkça sorulmalıdır.

Bir sonraki adım

Gözlemlerinizi kısa notlarla kaydetmek, okuldan veya bakım verenlerden bilgi almak ve gerekiyorsa uygun uzman ya da resmî kurumla görüşmek daha sağlıklı bir değerlendirme süreci oluşturur. RAM ve özel eğitim süreçleri söz konusuysa güncel resmî koşullar ayrıca doğrulanmalıdır.